ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ
Μικρά Κείμενα
Όταν η Ιστορία περνά στο σώμα. Από τη μαρτυρία της Έλλης Λαμπέτη στη Δημόσια Ιστορία και τη μνήμη
Υπάρχουν γεγονότα που τα πληροφορούμαστε. Άλλα που τα θυμόμαστε. Και υπάρχουν, σπανιότερα, εκείνα που δεν κατορθώνουμε ποτέ πραγματικά να τα «χωρέσουμε» μέσα μας. Τότε συμβαίνει ίσως κάτι παράδοξο: εκεί όπου αδυνατεί να μιλήσει ο νους, αρχίζει να μιλά το σώμα. Η...
Ψευδαίσθηση ή πραγματικότητα;
Από τι είμαστε φτιαγμένοι; Η ερώτηση μοιάζει παιδική. Από εκείνες που μπορούν να ειπωθούν ένα βράδυ κοιτάζοντας τον ουρανό ή κρατώντας μια πέτρα στην παλάμη. Κι όμως, χρειάστηκαν περισσότεροι από δύο χιλιάδες χρόνια για να αρχίσουμε να υποψιαζόμαστε πόσο δύσκολη είναι...
Το μυστικό μέσα στο έργο
Στη Θηλιά (Rope, 1948) του Άλφρεντ Χίτσκοκ, ένα μπαούλο βρίσκεται στο κέντρο ενός κομψού διαμερίσματος. Μέσα του είναι κρυμμένο το σώμα ενός δολοφονημένου νέου· επάνω του σερβίρεται το δείπνο. Οι καλεσμένοι συζητούν, αστειεύονται και απολαμβάνουν την εκλεπτυσμένη...
Το πρόσωπο πριν από την ταχύτητα
Το αυτοκίνητο είναι έτοιμο να κινηθεί. Το χέρι κρατά το τιμόνι, ο δρόμος ανοίγεται μπροστά, το ανοιχτό αμάξωμα υπόσχεται αέρα, ταχύτητα, φυγή. Κι όμως, τίποτε στο πρόσωπο της γυναίκας δεν βιάζεται. Εκεί βρίσκεται η παράξενη δύναμη της φωτογραφίας: όλα γύρω της μιλούν...
Ο Άνθρωπος που έμεινε…
Κοιτάζω τη φωτογραφία του Χρυσοστόμου Σμύρνης και προσπαθώ να διακρίνω πίσω από τα διάσημα, την αρχιερατική ενδυμασία και την επισημότητα του πορτρέτου τον άνθρωπο που, λίγο αργότερα, θα βρισκόταν μπροστά σε μία απόφαση χωρίς επιστροφή. Να φύγει ή να μείνει. Σύμφωνα...
Από το δόρυ… στην αγκαλιά…
Υπάρχουν τόποι που "θυμούνται" περισσότερο από τους ανθρώπους. Η Ακρόπολη είναι ένας από αυτούς. Πάνω στον ίδιο βράχο όπου κάποτε η πόλη εμπιστευόταν τα τείχη, τα παιδιά και το μέλλον της στην Αθηνά, αιώνες αργότερα οι Αθηναίοι ανέβαιναν για να προσευχηθούν σε μια...
Περί μικρότητας
Υπάρχουν στιγμές που θα περίμενε κανείς από τον άνθρωπο να γίνει λίγο μεγαλύτερος από τον εαυτό του. Ο θάνατος είναι μία από αυτές. Όχι επειδή εξαγνίζει εκείνον που έφυγε. Οι νεκροί δεν γίνονται ξαφνικά καλύτεροι άνθρωποι. Παίρνουν μαζί τους τις ιδιοτροπίες τους, τα...
Η γοητεία των ανθρώπων
«Μ’ εντυπωσιάζει η γοητεία των ανθρώπων, το συναίσθημα των ανθρώπων... Είναι πολλά μαζί που κάνουν έναν άνθρωπο, που κάνουν μία χημεία στις σχέσεις των ανθρώπων...» — Έλενα Ναθαναήλ Υπάρχει κάτι σχεδόν αναχρονιστικό σ’ αυτή τη φράση. Και ίσως γι’ αυτό τόσο πολύτιμο....
Το τελευταίο ψέμα της διάρκειας
Η Έλλη Λαμπέτη, το 1958, στο "Τελευταίο Ψέμα". Μπροστά της η Αθήνα· πίσω της η Ακρόπολη. Η σύνθεση μοιάζει, με την πρώτη ματιά, να αντιπαραθέτει δύο μορφές ομορφιάς: το ζωντανό σώμα της γυναίκας και το αρχαίο σώμα του μνημείου. Εκείνη καταλαμβάνει σχεδόν ολόκληρο το...
Γιατί ο Νόλαν κάνει τον Οδυσσέα να ξεχνάει την Ιθάκη;
Στον Όμηρο ο Οδυσσέας δεν ξεχνάει ποτέ. Καμία στιγμή της πορείας του...Στον Νόλαν πρέπει να μάθει ξανά ποιος είναι. Αυτή ασφαλώς δεν είναι μια ασήμαντη διαφορά. Στην ομηρική Οδύσσεια, η Καλυψώ του προσφέρει ένα σώμα που δεν θα γνωρίσει χώμα (θάνατο). Ημέρες χωρίς...
Όταν η “Οδύσσεια” επιστρέφει… χωρίς τον Όμηρο
Σε προηγούμενο κείμενό μου αναφέρθηκα στο ιδεολογικό περιβάλλον μέσα στο οποίο η εποχή μας προσεγγίζει και ανακατασκευάζει τα κλασικά έργα. Το ερώτημα, όμως, δεν εξαντλείται σε μια επιλογή διανομής ούτε στην εξωτερική εμφάνιση ενός προσώπου. Πηγαίνει βαθύτερα: ποια...
Ελευθερία στην τέχνη και “πολιτική ορθότητα”
Δεν με ενοχλεί η ελευθερία της τέχνης. Αντιθέτως, την θεωρώ απαραβίαστη προϋπόθεση κάθε μεγάλης δημιουργίας. Με ενοχλεί όμως όταν η ελευθερία αυτή μετατρέπεται σε σύνθημα, ενώ στην πράξη περιορίζεται από ιδεολογικές επιταγές. Η συζήτηση γύρω από τη νέα «Οδύσσεια» του...
Η “απολογία” του Ομήρου…
Μπορεί να διαφωνήσει κανείς με μια ερμηνεία του Ομήρου. Μπορεί να προτείνει μια νέα σκηνική ή κινηματογραφική ανάγνωση. Εκείνο που δεν μπορεί να κάνει χωρίς κόστος είναι να απαιτήσει από τον Όμηρο να απολογηθεί ενώπιον των ιδεολογιών του 21ου αιώνα. Κάθε εποχή κουβαλά...
Μαρμαρωμένε Βασιλιά!
Καὶ ρίχτηκε μὲ τ᾿ ἄτι του μὲς στῶν ἐχθρῶν τὰ πλήθια,τὸ πύρινο τὸ βλέμμα του σκορποῦσε τὴν τρομάρα,καὶ τὸ σπαθί του τὴ θανή. Στὰ χάλκινά του στήθια,ἐξέσπασε ἡ ὄργητα σὲ βροντερὴ κατάρα.Ἐθόλωσαν τὰ μάτια του. Τ᾿ ἁγνὸ τὸ μέτωπό του,θαρρεῖς ὁ φωτοστέφανος τῆς Δόξας τ᾿...